Theo lời kể của những người lớn tuổi thì Niệm Sư Từ được xây dựng vào năm 1943 tại góc đường Đinh Tiên Hoàng tiếp giáp với dốc cầu Hoàng Diệu (nằm trong Khu học đường của tỉnh Long Xuyên - Groupe scolaire du chef-lieu).

 

Niệm Sư Từ trước đây (ảnh được chụp vào năm 1951)

        Là vùng đất cận biên giới phía tây nam của Tổ quốc, Long Xuyên chịu nhiều thiệt thòi về giáo dục. Ngay từ thời phong kiến, trường học ở nơi đây được mở ra muộn màng và ít hơn các tỉnh khác. Trường lớp đã ít, vậy mà giáo viên tại địa phương cũng không đủ để giảng dạy cho học trò. Trong các trường học có nhiều thầy cô giáo từ các nơi khác đến giảng dạy, gắn bó với con người và vùng đất này cho đến trọn đời. Với lòng biết ơn tất cả những người thầy buổi đầu đã có công mang "cái chữ cái nghĩa" đến với nhân dân vùng đất xa xôi này, một số thầy cô và các vị phụ huynh học sinh đã đứng ra quyên góp để tiến hành xây dựng Niệm Sư Từ làm nơi lưu danh và tưởng niệm những thầy cô quá vãng. 

        Niệm Sư Từ được xây dựng trên diện tích khoảng 25m2, cao khoảng 4 m; dốc mái thẳng có cổ mái, lợp ngói Phú Hữu hai tầng chồng lên nhau. Nóc gồm bốn mái hình tam giác hợp thành đỉnh nhọn, phần dưới là bốn mái hình thang; tường xây gạch tô (trát) xi măng, nền lát gạch tàu, vòng ngoài có lan can bao quanh; cửa hướng về phía đông (song song với rạch Long Xuyên).

         Từ bên ngoài, nhìn thẳng chính diện Niệm Sư Từ, chúng ta thấy hai bên có câu đối chữ Hán:

 Long môn cửu ngưỡng tri tân học (bên phải);

Xuyên thượng đồng thâm niệm cựu tình (bên trái).

           Tạm dịch:

Người thành đạt luôn luôn xem trọng việc học tập, bồi dưỡng những tri thức mới;

Bên sông (rạch Long Xuyên) không quên cùng ôn lại tình xưa (nhớ công ơn thầy).

            Ở giữa phía trên đầu cửa có ba chữ Hán lớn hơn là "NIỆM SƯ TỪ", có nghĩa là "Nhà tưởng niệm quý thầy cô".

            Hai bên, giữa cửa có hai chữ Hán lớn là "MÔ" - "PHẠM", nghĩa là "mẫu mực".

Trên vách đối diện với cửa vào là ban thờ trang trọng vẽ hoành phi với hàng chữ lớn phía trên: "GIÁO DỤC THÂM ÂN", nghĩa là ân sâu của việc dạy người; phía dưới là tấm bài thờ có chữ "TIÊN SƯ" - những thầy cô đã mất. Nơi đây còn lưu danh sách các tiên sư đã dạy học tại trường Thoại Ngọc Hầu và các trường khác trong tỉnh Long Xuyên.

Năm 1948, Trường Trung học Thoại Ngọc Hầu được thành lập với tên gọi ban đầu là Collège de Long Xuyên (năm 1952 đổi tên là Trường trung học Thoại Ngọc Hầu). Niệm Sư Từ nằm trong khuôn viên của trường từ ấy! Cũng từ đó, Niệm Sư Từ được các thầy cô và học sinh của trường chăm lo hương khói, bảo quản. Vào dịp Tết Nguyên đán hay kỷ niệm Ngày Hiến chương các nhà giáo 20 tháng 11 hằng năm, thầy trò Trường trung học Thoại Ngọc Hầu tổ chức dâng hương tưởng niệm và tri ân các thầy cô quá cố được lưu danh tại Niệm Sư Từ.

        Sau 30/4/1975, Trường Thoại Ngọc Hầu (tên đầy đủ là Trường Trung học tổng hợp Thoại Ngọc Hầu) đổi tên là Trường cấp 2-3 "A" Long Xuyên. Năm 1976, tỉnh An Giang lấy cơ sở này để thành lập Trường Cao đẳng Sư phạm. Năm 1980, Trường Bổ túc công nông Võ Thị Sáu được tiếp nhận nơi này để hoạt động, Trường Cao đẳng Sư phạm dời về cơ sở của Trường Trung học tổng hợp Chưởng Binh Lễ cũ (2 đơn vị hoán đổi). Thời gian này, Niệm Sư Từ đã xuống cấp trầm trọng nhưng không được quan tâm trùng tu, sửa chữa. Đầu niên khoá 1980-1981, Hiệu trưởng Trường Bổ túc công nông Võ Thị Sáu là ông Thái Công Khởi, sau khi biết được ngôi nhà thờ hoang phế bên tường rào là nơi tưởng niệm các vị tiên sư, đã cho quét dọn sạch sẽ và đến ngày khai giảng, ông đã tổ chức cho thầy trò của trường đến dâng hương trước Niệm Sư Từ. Buổi lễ tưởng niệm có đọc điếu văn do thầy Đặng Trung Thành, một cựu học sinh - cựu giáo viên Thoại Ngọc Hầu, soạn thảo

          Khoảng giữa năm 1981, nhằm hỗ trợ cho thầy trò Trường Võ Thị Sáu về điều kiện học tập, ăn ở và sinh hoạt nội trú, tỉnh An Giang có chủ trương cho phép Công ty Khách sạn - Ăn uống An Giang (Thuộc Ty Thương Nghiệp An Giang) xây dựng xưởng sản xuất nước đá, cửa hàng ăn uống Đinh Tiên Hoàng và bếp ăn tập thể của nhà trường. Công trình cần thiết phải giải phóng mặt bằng để xây dựng và lắp đặt máy. Trong phần đất, cần xây dựng tường cách ly và cổng đi riêng. Ban Kiết thiết cơ bản của Công ty (gồm những người ngoại tỉnh) qua tìm hiểu đã biết về Niệm Sư Từ. Lúc bấy giờ, Niệm Sư Từ đã bị sập một góc bên phải, mái hỏng nặng, cũng không còn cửa đi và lan can bao chung quanh, không còn bài vị, chỉ còn lại bát tro hương cũ. Thấy nơi thờ tự thầy cô giáo phải tháo dỡ đi, ông Tô Đình Chữ (người xã Thạch Bắc, huyện Thạnh Hà, tỉnh Hà Tĩnh - nguyên là chiến sĩ Điện Biên Phủ) đang là Phó Trưởng ban Kiến thiết cơ bản của Công ty nói " Ai cũng có thầy dạy "Vậy dùng chi phí quản lý thi công ngoài giờ mua một cái bát hương mới lấy lại tro hương để thay thế bát hương cũ đã bị bể, sau đó đã bày hương án làm lễ hạ giải tháo dỡ, lấy một ít vật liệu xây dựng khác và gạch ngói, rui mè cũ của Niệm Sư Từ (nhằm mục đích sẽ có lúc chứng minh được về sau: Đây chính là Niệm Sư Từ) để anh em công nhân cất lại cái miếu nhỏ, ngang khoảng 5-6 tấc, cao 8-9 tấc; rồi đặt lại  bát hương trong miếu để tiếp tục hương khói tưởng niệm thầy cô. Cái miếu nhỏ này vẫn tồn tại cho đến năm 2003. Năm ấy, lúc nhà trường chuẩn bị khánh thành cơ sở mới đồng thời cũng tổ chức đón nhận Huân chương Lao động hạng Ba, thầy Hiệu trưởng Đỗ Quang Thịnh cùng với Ô. Đặng Hoài Dũng và Ô. Trần Quang (Trưởng và phó Ban ĐD CMHS) thỉnh lư hương về Phòng Truyền thống của trường. Vậy là sau 22 năm bát tro hương ngày nào nay đã được gọi đúng tên.

Năm 1989, Trường Thoại Ngọc Hầu được tái lập với tên gọi "Trường Phổ thông cấp 2-3 học Thoại Ngọc Hầu" nhưng Niệm Sư Từ thì chưa được khôi phục.

         Bao năm tháng trôi qua, nhiều thế hệ giáo viên, học sinh Thoại Ngọc Hầu và cả người dân Long Xuyên đều hối tiếc!

          Năm 2004, ông Nguyễn Thanh Đồng - bấy giờ là Hiệu trưởng Trường Trung học Kinh tế - Kỹ thuật tỉnh An Giang - thay mặt cho một nhóm cựu học sinh Thoại Ngọc Hầu ký đơn gởi Ủy ban nhân dân tỉnh xin xây dựng lại Niệm Sư Từ.

         Tháng 4/2004, ông Nguyễn Minh Nhị - Chủ tịch UBND tỉnh - đã đồng ý cho xây dựng Niệm Sư Từ trong khuôn viên Trường THPT chuyên Thoại Ngọc Hầu (Công văn số 904/CV-UB ngày 6/4/2004), giao cho Sở Giáo dục - Đào tạo và Sở Xây dựng hướng dẫn về chuyên môn, thủ tục. Nhưng sau đó, công việc không được tiến hành suôn sẻ vì có ý kiến khác nhau về vị trí xây dựng Niệm Sư Từ.

          Ngày 03/10/2006, ông Nguyễn Thanh Đồng đã cùng với ông Nguyễn Văn Tuấn (HT. Trường Thoại Ngọc Hầu), bà Nguyễn Kim Loan (GĐ. Bảo hiểm xã hội - Trưởng Ban đại diện Cha mẹ HS Trường TNH), ông Nguyễn Quốc Khánh (PCT. HĐND tỉnh - PTB. Ban đại diện CMHS), ông Trần Quang và bà Nguyễn Kim Nương (đều là PTB. Ban Đại diện CMHS) được Bí thư Tỉnh ủy là ông Nguyễn Hoàng Việt tiếp tại Văn phòng Tỉnh ủy. Sau khi nghe trình bày về nguyện vọng muốn sớm được xây dựng lại Niệm Sư Từ trong khuôn viên Trường THPT chuyên Thoại Ngọc Hầu, ông Nguyễn Hoàng Việt ủng hộ quan điểm cần phải sớm xây dựng lại Niệm Sư Từ trong khuôn viên trường, còn vị trí cụ thể thì nhà trường cùng với anh chị em cựu học sinh bàn bạc thống nhất. Nhưng sau đó, công việc khôi phục Niệm Sư Từ vẫn bị ách tắc vì thiếu một tổ chức đứng ra chủ trì mọi việc. Thế là Ban vận động thành lập Hội Cựu học sinh Trường trung học Thoại Ngọc Hầu được thành lập (QĐ. số 2167/QĐ-GDĐT ngày 27/12/2008 của Sở Giáo dục và Đào tạo).

           Tháng 01/2009, kỷ niệm 60 năm thành lập Trường Thoại Ngọc Hầu (lẽ ra phải tổ chức vào tháng 11/2008), rất đông cựu giáo viên và cựu học sinh Thoại Ngọc Hầu đã trở về trường cũ để chúc mừng thành tựu của cuộc hành trình tri thức 60 năm, nhưng cuộc vui không trọn vẹn vì trường xưa đã thiếu vắng Niệm Sư Từ - một biểu tượng đẹp đẽ của truyền thống "tôn sư trọng đạo" mà dân tộc ta đã gìn giữ từ ngàn xưa - một góc kỷ niệm êm đềm trong miền ký ức của nhiều thế hệ học sinh Thoại Ngọc Hầu.  

           Tháng 3/2009, Ban vận động thành lập Hội có Tờ trình gởi đến UBND tỉnh để xin ý kiến về việc xây dựng Niệm Sư Từ, UBND tỉnh đã tiếp tục khẳng định chủ trương cho phép xây dựng Niệm Sư Từ trong khuôn viên Trường THPT chuyên Thoại Ngọc Hầu và giao Sở GD-ĐT phối hợp với các sở ngành chức năng hướng dẫn về phương thức vận động kinh phí cũng như thủ tục, hồ sơ đăng ký xây dựng đúng theo quy định của pháp luật.

           Để được sự đồng thuận cao, Ban vận động thành lập Hội đã nhờ KTS. Phạm Duy Thanh lập đồ án kiến trúc mới theo ý kiến đóng góp của một số cựu giáo viên, cựu học sinh Thoại Ngọc Hầu và tổ chức nhiều cuộc gặp gỡ với đại diện của các cơ quan, đơn vị chức năng để hoàn chỉnh bản vẽ. Vị trí xây dựng Niệm Sư Từ cũng được mọi người cân nhắc một cách thận trọng.

           Trong chương trình Đại hội thành lập Hội Cựu học sinh Trường trung học Thoại Ngọc Hầu được tổ chức vào ngày 04/7/2009, Ban tổ chức đã mời KTS. Hồ Nhân Tâm (là CHS Thoại Ngọc Hầu, người tham gia chấp bút thiết kế bản vẽ thi công) đến giới thiệu một lần nữa về ý tưởng kiến trúc. Đặc biệt, về vị trí xây dựng Niệm Sư Từ, tất cả đại biểu tham dự Đại hội cũng đều thống nhất xây tại vị trí cũ, không hề có một ý kiến nào khác, với những lý do:

           - Hiện chưa có một vị trí cụ thể nào bên ngoài khuôn viên Trường Thoại Ngọc Hầu để có thể xây dựng Niệm Sư Từ. Cũng có ý kiến đề xuất nên xây dựng trong khuôn viên trường nhưng bên góc trái từ cổng đi vào thay vì góc phải nhưng sau khi xem xét thực tế diện tích mặt bằng thì không thể xây dựng được vì nơi này có lối đi vào nhà xe của Trường Thoại Ngọc Hầu.

          - Niệm Sư Từ tuy không phải là một công trình to tát nhưng nó được xây dựng cách nay gần 70 năm, do giáo chức và phụ huynh học sinh tỉnh Long Xuyên lúc bấy giờ đóng góp tiền để xây dựng nhằm tưởng niệm những thầy cô giáo đã quá cố. Trong hoàn cảnh đất nước bị xâm chiếm, việc làm này rất có ý nghĩa về mặt giáo dục truyền thống "tôn sư trọng đạo" cho nhiều thế hệ đời sau. Vì vậy, có thể xem Niệm Sư Từ là một "di tích văn hóa", là biểu tượng của truyền thống "tôn sư trọng đạo" của nhân dân Long Xuyên. Đã là "di tích" thì phải được khôi phục tại vị trí cũ.

          - Đối với các thế hệ cựu học sinh lớn tuổi, đây là một "dấu kỷ niệm" của thời đi học. Những cựu học sinh đang sinh sống trong, ngoài tỉnh, trong nước cũng như ở nước ngoài mong muốn khi về thăm lại trường xưa thì Niệm Sư Từ sẽ là hình ảnh gợi nhớ bao kỷ niệm đẹp của tuổi học trò. Vì vậy, xây ngoài khuôn viên Trường Thoại Ngọc Hầu thì ý nghĩa trên sẽ không còn. Xây trong khuôn viên nhà trường, hằng năm đến ngày giỗ cụ Thoại Ngọc Hầu hay vào dịp họp mặt mừng ngày Nhà giáo Việt Nam 20/11, thầy cô giáo, học sinh và cựu học sinh tề tựu về đây thắp hương tưởng niệm thầy cô quá cố sẽ "ấm cúng" hơn.

           - Niệm Sư Từ khi được xây dựng lại sẽ là nơi giao lưu giữa HS cũ - HS mới; giữa những người đã từng được dạy dỗ dưới mái trường và nay thành đạt trở về, mang hy vọng, niềm tin cho thế hệ còn đang dùi mài bên đèn sách.

          - Về khâu quản lý, giữ gìn thì xây dựng ngoài khuôn viên Trường Thoại Ngọc Hầu sẽ bất tiện, không ai hương khói. Không loại trừ sẽ bị tình trạng nhếch nhác vì không ai trông coi, chăm sóc.

          Phát biểu trong buổi lễ khởi công xây dựng Niệm Sư Từ và tại Đại hội thành lập Hội Cựu học sinh Trường trung học Thoại Ngọc Hầu (ngày 04/7/2009), TS. Nguyễn Thanh Bình - Giám đốc Sở Giáo dục - Đào tạo ủng hộ việc xây dựng Niệm Sư Từ trong khuôn viên Trường Thoại Ngọc Hầu. Ông Bình cám ơn Hội Cựu học sinh đã tạo cơ hội để giáo viên và học sinh của nhà trường tham gia duy tu, tôn tạo, chăm sóc và phát huy giá trị di tích lịch sử, văn hóa ở tại khuôn viên trường học của mình; và đó cũng là một trong những tiêu chí quan trọng để xây dựng "Trường học thân thiện, học sinh tích cực" - một phong trào do Bộ GD-ĐT phát động nhằm giáo dục văn hóa, truyền thống lịch sử cách mạng cho học sinh.

           Sau khi nhận được Giấy phép xây dựng số 1588/GPXD do UBND thành phố Long Xuyên cấp ngày 17 tháng 7 năm 2009, ông Nguyễn Thanh Đồng đã ký hợp đồng với người đại diện đội thi công là Kỹ sư Mai Văn Nên (là CHS Thoại Ngọc Hầu), thực hiện đúng theo thiết kế có ký hiệu số 988/2009 được Phòng Quản lý Đô thị thành phố Long Xuyên duyệt ngày 29/6/2009.      

          Ngày  19/7/2009, đội thi công bắt đầu xây dựng với sự giám sát:

          + Về chuyên môn, Hội có nhờ Công ty TNHH tư vấn thiết kế ATEC - giám sát.

          + Phía chủ đầu tư có lập Tổ giám sát gồm: ông Trần Quang (Ủy viên Ban chấp hành Hội) làm Tổ trưởng; bà Đặng Thị Kim Phượng (PHT. Trường THPT chuyên Thoại Ngọc Hầu và bà Nguyễn Kim Nương (Phó trưởng ban đại diện Cha mẹ HS Trường Thoại Ngọc Hầu).

          Việc tổ chức vận động nguồn kinh phí được tổ chức chặt chẽ: Hội đã nhờ Công ty TNHH TM-DV-XD Ngọc Khánh (địa chỉ: số 9 - Phan Đình Phùng, thị xã Châu Đốc) thẩm định dự toán. Tổng dự toán công trình là 321.535.873 đồng. Thực hiện chỉ đạo của Sở GD-ĐT, trong cuộc họp ngày 27/7/2009, Ban giám hiệu (HT. Ô.Phạm Phát Tân), Ban đại diện Cha mẹ HS (Ô.Đặng Hoài Dũng) và Ban chấp hành Hội (Ô.Nguyễn Thanh Đồng) đã thống nhất cử Ban vận động nguồn kinh phí do ông Nguyễn Thanh Đồng làm Trưởng ban, có Kế toán, Thủ quỹ thu chi rõ ràng minh bạch .

          Công việc thi công công trình Niệm Sư Từ đang được tiến hành thì chiều ngày 15/9/2009, Ban giám hiệu Trường Thoại Ngọc Hầu cho hay "cấp trên" ra lệnh "dừng thi công". Sáng 16/9/2009, chủ đầu tư cho đội thi công ngừng xây dựng công trình Niệm Sư Từ mà không biết nguyên do một cách rõ ràng.

          Qua diễn biến vụ việc như trên, Ban thường vụ Hội cùng với Ban giám hiệu nhà trường đã cùng ngồi lại để kiểm điểm lại quá trình chuẩn bị xây dựng lại Niệm Sư Từ. Ban Thường vụ Hội nhận thấy tất cả hồ sơ xin cấp phép xây dựng đều đúng luật pháp.    

           Cho đến sáng 05/10/2009, Ô. Nguyễn Thanh Đồng (CT. Hội) mới nhận được lệnh của Ô. Lâm Minh Chiếu (CT. UBND tỉnh) cho phép tiếp tục thi công công trình xây dựng Niệm Sư Từ tại vị trí đã được thi công từ 19/7/2009 đến 15/9/2009 (trong khuôn viên Trường THPT chuyên Thoại Ngọc Hầu), sau khi vấn đề này được Ô. Nguyễn Hoàng Việt kết luận trong một cuộc họp Ban thường vụ Tỉnh ủy trước đó. Lý do dừng thi công là có vài cán bộ lãnh đạo ngại việc xây dựng Niệm Sư Từ tại vị trí ấy sẽ ảnh hưởng không tốt về cảnh quan khu vực. 

           Ngày 07/10/2009, "khởi công lại" Niệm Sư Từ.

          Do công trình có nhiều chi tiết mỹ thuật, chủ đầu tư phải tìm kiếm thợ có tay nghề; các nhóm thi công cũng phải chờ đợi nhau nên thời gian xây dựng bị kéo dài. Trong quá trình xây dựng, một số anh chị cựu học sinh còn đề nghị thay đổi chất liệu, vật liệu, mẫu mã cho đẹp hơn, bền hơn so với bảng dự toán. Chị Nguyễn Thị Thanh Hằng (GĐ. Quỹ Tín dụng Mỹ Hòa) đề nghị làm bàn thờ bằng gỗ quí thay vì bằng bê tông; anh Nguyễn Văn Phước Hưng đề nghị thay ngói Đồng Nai bằng ngói Hạ Long. Các anh chị này đã đóng góp số kinh phí vượt trội lên so với dự toán ban đầu.

Công việc vận động kinh phí xây dựng Niệm Sư Từ được sự đồng tình ủng hộ của cựu giáo viên, giáo viên và cựu học sinh Thoại Ngọc Hầu. Tuy nhiên, có lúc tiến độ vận động kinh phí không kịp để trả tiền vật tư và công thợ, anh em đành phải đi vay: Ô.Nguyễn Thanh Đồng thế chấp sổ tiết kiệm của gia đình mình cho Quỹ Tín dụng Mỹ Bình vay 70.000.000 đồng, Ô.Trần Quang trả tiền lãi! Đến khi Ô. Lê Hùng Dũng (TGĐ. Cty Vàng bạc đá quý Sài Gòn SJC) "cứu bồ" gởi xuống 140.000.000 đồng thì mọi người mới nhẹ lo.

 

Cắt băng khánh thành Niệm Sư Từ - 07/3/2010.


Niệm Sư Từ hiện tại (sau khi được xây dựng lại).

           Ngày 07 tháng 3 năm 2010, Hội Cựu học sinh Trường trung học Thoại Ngọc Hầu phối hợp với Ban giám hiệu nhà trường long trọng tổ chức lễ khánh thành Niệm Sư Từ. Rất đông các thầy cô và anh chị em cựu học sinh về trường mừng Niệm Sư Từ được khôi phục, có cả các thầy cô và anh chị hiện sinh sống ở nước ngoài.

           Trong nghi thức khánh thành, ấn tượng nhất là lúc cắt băng, rồi đoàn thỉnh lưu hương từ Phòng Truyền thống của trường tiến vào đặt trên bàn thờ. Trong đoàn cắt băng khánh thành có sự hiện diện của Ô. Nguyễn Minh Nhị - người đã cho chủ trương khôi phục Niệm Sư Từ khi ông còn là Chủ tịch UBND tỉnh. Ai cũng vui mừng trong niềm xúc động dâng tràn. Từ nay, các vị tiên sư đã được trở về "ngôi nhà mới" trang nghiêm và ấm cúng. Trải qua gần 30 năm (1981-2010) hơn mười ngàn ngày, khói hương xưa nay đã quay về chốn cũ.

           Trong tiểu văn khánh thành Niệm Sư Từ, KTS. Phạm Duy Thanh đã trình bày ý tưởng tạo hình và mô tả Niệm Sư Từ như sau:

           "Ý tưởng tạo hình: Khi ta về thăm mái trường xưa, từ bậc thềm Tiên sư đến cổng trường cách một đoạn nhưng lại gần như một vòng tay thân ái, đường gạch rợp bóng cây, từng bước một phải chỉnh tâm, lòng cảm nhận được sự tôn nghiêm toát ra, nhưng hoa nắng trước thềm lại có cảm giác gần gũi như bóng thầy bao dung. NIỆM SƯ TỪ ở đó, yên tịnh, một không gian riêng dưới bóng cây phượng vĩ. Tiền diện hướng về cổng chính như đón chào học sinh mới nhập trường, rồi tạm biệt khi thành nhân để bước xa hơn, cao hơn trong biển học. NIỆM SƯ TỪ thành một cõi nhớ, đau đáu một chốn về trường xưa. Quốc hồn, quốc túy chẳng phải đâu xa, mà ở trong lòng tri ân của mỗi tâm hồn con người.

          Chỉ trong 10 m2 với vật liệu truyền thống: gạch, gỗ, đá, gốm nung..., như một búp sen sung mãn trong khắc giây nổ vọt rời mặt nước. NIỆM SƯ TỪ tám mái hai tầng ngói vẩy rồng, dốc mái thẳng, đao mái vuốt lên; thân tứ trụ dạng kiến trúc phương đình vuông vắn, tiêu biểu cho công trình tưởng niệm dễ nhận biết dù chỉ một thoáng nhìn; đỉnh mái trang trí minh châu trên sen nở theo tinh thần văn hóa dân tộc biểu trưng sự vĩnh hằng, ý chí hướng thượng và hoàn thiện; tám góc mái bố trí chi tiết mây hóa long, cá hóa long hướng về đỉnh như lời cầu chúc, mong ước của thầy cô đến với các thế hệ học sinh: Mãi mãi như cá vượt vũ môn trong hội long vân, để hóa rồng vươn lên đến đỉnh cao của tri thức như minh châu, đức khiêm cung như hoa sen.

          Bố cục chân đế phối hợp hiên ngoài với hồ nước bốn góc như lá sen, thạch đăng bốn phương tỏa sáng trên mặt hồ dụng ý: Đạo học của dân tộc, trí thức của nước nhà đạt vinh quang trên năm châu bốn biển. Các chi tiết trang trí như: cuốn thư có dòng chữ GIÁO DỤC THÂM ÂN là lời tri ân của các thế hệ học sinh đối với các Tiên sư; BútTrí, GươmDũng, "Trí Dũng song toàn" là phương châm đào tạo các thế hệ mai sau. Câu đối tạc từ đá khối và khuôn chữ "THỌ" nói lên sự trường tồn của ý nghĩa mà câu đối hàm chứa. Khuôn cửa sổ mang hai chữ "MÔ - PHẠM". "Mô" là khuôn mẫu, "Phạm" là chuẩn mực. MÔ PHẠM là KHUÔN VÀNG THƯỚC NGỌC phải tuân thủ, phải noi theo. Cửa đi kiểu "thượng song hạ bản" truyền thống, kết hợp nét riêng của kiến trúc công trình tạo phong cách Việt trong tổng thể hài hòa".

          Niệm Sư Từ được khôi phục, tuy diện tích xây dựng qui mô có nhỏ hơn trước đây nhưng nó phù hợp với không gian hiện tại. Đặc biệt, kiểu dáng và các chi tiết trang trí hoa văn từ vật liệu đá cũng như gỗ đều thể hiện nét tinh vi, sắc sảo, chứng tỏ những người thợ đã làm việc với cả tấm lòng tri ân của mình đối với các vị tiên sư. Một điều đặc biệt nữa là, không hề có chủ định, thế mà lại có 3 nhóm thợ "đại diện" cho 3 miền của đất nước: Nhóm thợ đá ở phường Mỹ Bình, TP. Long Xuyên do anh Trần Cẩm Hớn (còn có tên là Xái - một CHS TNH) chỉ huy; đắp "mây hoá long", "cá hoá long" là hai anh Hoàng và Huy - thợ chuyên đắp tượng, làm hoa văn ở Huế (do anh Nguyễn Văn Thiện - CHS TNH - giới thiệu); nhóm thợ gỗ của anh Nguyễn Quang Minh ở làng nghề La Xuyên tỉnh Nam Định. Không hẹn mà Nam - Trung - Bắc lại gặp nhau, chung tay chăm lo nơi tưởng niệm các bậc ân sư!

          Về danh sách tưởng niệm ân sư, Hội Cựu học sinh và nhà trường đã thống nhất như sau: Giữ nguyên danh sách thầy cô quá vãng trước năm 1975 (cả tỉnh); từ năm 1975 trở về sau, chỉ lưu danh tưởng niệm thầy cô ở địa bàn TP. Long Xuyên, vì các huyện có ý định xây dựng niệm sư từ cho huyện mình.

          Danh sách thầy cô quá vãng đến thời điểm cuối năm 2012 là 400 người. Bước đầu, danh sách này được in tạm trên bảng bằng chất liệu "mê ca", dự kiến khi hoàn chỉnh sẽ được khắc trên bảng bằng chất liệu đồng.

Những thầy cô đã cống hiến đời mình cho sự nghiệp giáo dục, sẽ tiếp tục sống mãi với đời trong ngôi nhà yên tĩnh, khang trang, ấm cúng và thiêng liêng này!   

Giờ đây, những thầy cô giáo đã từng công tác tại Thoại Ngọc Hầu mỗi lần có dịp trở về thăm ngôi trường mình đã từng giảng dạy, sẽ không còn cảm giác lạc lõng khi bước vào Niệm Sư Từ thắp một nén hương để tưởng nhớ đến đồng nghiệp đã khuất; những cựu học sinh trở về thăm lại mái trường xưa, sẽ không còn ngỡ ngàng khi đến Niệm Sư Từ tưởng niệm những bậc ân sư đã đi xa, sẽ thấy lòng ngập tràn với biết bao kỷ niệm buồn vui của tuổi học trò dưới mái trường thân yêu!

Hội Cựu học sinh, Trường THPT chuyên Thoại Ngọc Hầu tiếp tục chăm sóc, bảo quản để Niệm Sư Từ vẫn mãi mãi là nơi giáo dục truyền thống học tập và tôn sư trọng đạo cho các thế hệ học sinh!

* TB:

          - Ngày 04/9/2011, UBND huyện Thoại Sơn đã tổ chức khánh thành Niệm Sư Từ của huyện tại Trường THPT Nguyễn Văn Thoại (thị trấn Núi Sập).

          - Ngày 17/11/2012, tại Trường THPT Nguyễn Bỉnh Khiêm - huyện Châu Thành cũng đã diễn ra lễ khánh thành Niệm Sư Từ của huyện.

---//---

Đệm | Đệm giá rẻ | Đệm lò xo | Đệm Sông Hồng | Đệm Sông Hồng | Đệm Everhome | Đệm mút | Đệm mút cứng | Đệm Queensweet | Đệm Liên á | Đệm Korea